Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi
Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı

Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı'nın yürüttüğü eğitim programları

 

Tıp Fakültesi Lisans dersleri

 

Yüksek Lisans dersleri

 

Doktora dersleri

 

TIP FAKÜLTESİ LİSANS DERSLERİ

1. TIP ETİĞİ (Zorunlu ders - 3. sınıf - Prof.Dr. Ayşegül Demirhan Erdemir)

Dersin amaç ve öğrenim hedefleri

Aşağıdaki konu başlıklarında planlanmış tartışmalar yapılır ve bu tartışmalardan elde edilen sonuçlarla hekimin hizmet sunumunda karşılaşabileceği etik sorunları çözme yeteneğinin kazandırılması hedeflenir.

Ders içeriğinde yer alan konular

  • Tıp etiğinin anlamı, tıp etiği ilkeleri ve kuralları (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Hasta-hekim ilişkisinde karşılaşılan etik ikilemler (Doç.Dr. E. Atıcı)

  • Klinik etik uygulamalarda metodoloji (Doç.Dr. E. Atıcı)

  • Tıp Etiği İle İlgili Bildirgeler (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Hasta ve hekim hakları ve etikle ilişkisi (Doç.Dr. E. Atıcı)

  • Hekimlikte şarlatanlık ve etik (Yrd.Doç.Dr. Sezer Erer)

  • Konsültasyon ve etik (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Hekim raporları ve etik (Yrd.Doç.Dr. Sezer Erer)

  • Organ transplantasyonunda yaşanan etik sorunlar (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Ötanazi ve tıp etiği (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Üreme fonksiyonları ile ilgili tıbbi uygulamalar ve aile planlamasında etik sorunlar (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Gen teknolojisinin tıp etiği açısından önemi, kök hücre uygulamaları ve etik (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Tıp etiğinde ilaç araştırmaları, tıbbi denemeler ve etik (Doç.Dr. E. Atıcı)

  • Hibernasyon ve etik (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

2. TIP TARİHİ (Seçmeli ders - 1.sınıf - Prof.Dr. Ayşegül Demirhan Erdemir)

Dersin amaç ve öğrenim hedefleri

 

Aşağıdaki konu başlıkları hakkında bilgiler verilerek öğrencinin çağlar boyunca görülen tıbbi uygulamaları ve gelişmeleri karşılaştırma ve bunları yorumlayabilme yeteneğinin kazandırılması hedeflenmektedir.

 

Ders içeriğinde yer alan konular

  • Tıp tarihinin anlamı ve modern tıp açısından önemi (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Tıbbi uygulamaların evrimi (Doç.Dr. M. Civaner)

  • Prehistorik çağlarda tıp (Doç.Dr. E. Atıcı)

  • İlkçağ uygarlıklarında tıp (Doç.Dr. E. Atıcı)

  • Ortaçağda tıp (Doç.Dr. E. Atıcı)

  • Rönesans’ta Avrupa tıbbı (Doç.Dr. E. Atıcı)

  • Onyedinci yüzyılda tıp (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Onsekizinci yüzyılda tıp (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Ondokuzuncu yüzyılda tıp (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Yirminci yüzyılda tıp (Yrd.Doç.Sezer Erer)

  • Başlangıçtan ondördüncü yüzyıla kadar Türk tıbbı (Yrd.Doç.Sezer Erer)

  • Ondördüncü yüzyıldan günümüze kadar Türk tıbbı (Prof.Dr. A .D. Erdemir)

  • Cumhuriyet dönemi sağlık hizmetlerinin tarihi (Doç.Dr. M. Civaner)

3. TIBBİ DEONTOLOJİ (Seçmeli ders - 2. sınıf - Prof.Dr. M. Murat Civaner)

Tıbbi Deontoloji seçmeli dersine özel sayfaya buradan erişebilirsiniz.

 

Dersin Amacı: Bu derse katılan Dönem II öğrencileri; hekimlik uygulamaları sırasında korunması gereken mesleki değerler ve bu değerlere yer veren düzenlemeler hakkında bilgi sahibi olacaklardır.

Öğrenim Hedefleri:

Derse katılan öğrencilerin;

- Etik, ahlak, deontoloji gibi temel kavramların tanım ve kapsamlarını bilmesi
- Temel mesleki değerleri ismen sayabilmesi ve tanımlarını bilmesi,
- Hekimin meslek ahlakı sorumluluklarının hangi düzenlemelerde yer aldığını bilmesi,
- Meslek ahlakı kurallarının ihlali durumunda hekimlerin nasıl yargılandıklarını öğrenmesi,
- Tıbbi uygulamalardan kaynaklanan temel etik sorun alanlarında meslek ahlakı kurallarını uygulama becerisi kazanması hedeflenmektedir.

 

Ders içeriğinde yer alan konular

  • Temel kavramlar ve yaklaşımlar

  • Sağlığın belirleyenleri, sağlık hakkı ve hasta hakları

  • Temel mesleki değerler ve ilgili düzenlemeler

  • Yaşamın değeri ve kişi kavramı

  • Kişi özerkliğine saygı

  • Kaynakların dağıtımında adalet

  • Önceliği hasta için en iyi olana vermek

  • Ayrım yapmamak

  • Bilimsel bilgi kullanmak

  • Mesleki gizliliğin korunması ve özel yaşama saygı

  • Tıbbi endüstri ile ilişkiler

  • Hekimin toplumsal sorumlulukları

  • Yaşamın son döneminde hekim sorumluluğu

  • Bilimsel araştırmalarda araştırmacının sorumlulukları

4. SAĞLIK HUKUKU (Seçmeli ders - 2. sınıf - Prof.Dr. M. Murat Civaner)

Dersin amaç ve öğrenim hedefleri

 

Sağlık Hukuku; son yıllarda aydınlatılmış onam, hasta hakları, malpraktis gibi kavramların daha sık gündeme gelmesiyle birlikte önemi giderek daha fazla anlaşılan bir alandır. Sağlık hizmetlerine ilişkin olarak yasal bağlayıcılığı olan ve olmayan, ulusal ve uluslararası tüm düzenlemeleri içeren Sağlık Hukuku dersi, hekimlerin mesleki yaşamlarında karşılaşabilecekleri hukuki sorunlarda genel hatlarıyla bilmeleri gereken bir çerçeveyi aktarmayı amaçlamaktadır.

 

Dersin hedefleri arasında;
- genel hukuk kavramlarını ve sağlık hukuku alanındaki temel düzenlemeleri öğretmek,
- sağlık hakkı ve hasta haklarının temellerinin içselleştirilmesini sağlamak,
- mesleki uygulamalar nedeniyle herhangi bir hukuki sorun oluştuğunda sahip olunan haklar ve meslek ahlakı sorumluluklarına dayanarak uygun biçimde davranılmasına yönelik bilgi edindirmek bulunmaktadır.

 

Ders içeriğinde yer alan konular

  • Hukuka Giriş – Temel kavramlar

  • Hekimlerin hukuki yetkileri ve sorumlulukları

  • Tıbbi girişimden doğan sorumluluk

  • Sağlık alanında temel düzenlemeler

  • Sağlık hakkı ve hasta hakları

  • Hekimlerin yargılanma biçimleri, suç ve yaptırımlar

  • Meslek ahlakı düzenlemeleri

  • Hekimlerin hizmete yönelik hakları

  • Yaşamın başlangıcıyla ilgili hekim sorumlulukları

  • Aydınlatılmış onam alma yükümlülüğü

  • Yaşamın son döneminde hekim sorumluluğu

5. HEKİM-TIBBİ ENDÜSTRİ İLİŞKİSİ (Seçmeli ders - 2. sınıf - Prof.Dr. M. Murat Civaner)

Hekim-Tıbbi Endüstri İlişkisi seçmeli dersine özel sayfaya buradan erişebilirsiniz.

 

Dersin amaç ve öğrenim hedefleri

 

Hekimlerin tıbbi endüstriyle, özellikle de ilaç şirketleriyle ilişkilerinin önemli bir etik sorun kaynağı olabildiği bilinmektedir. Şirketlerinin yeni ürün ve ilaçları tanıtmak için yürüttükleri etkinlikler; akılcı olmayan ilaç kullanımına, harcamaların gereksiz yere artmasına ve toplumun tıp kurumu ve hekimlik mesleğine duyduğu güvenin azalmasına yol açabilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü bu sorunla mücadele etmenin son derece önemli olduğunu, mücadele için en etkili yöntemlerden birinin mezuniyet öncesi dönemde hekim adaylarına farkındalığı sağlayacak, bilinç düzeyini artıracak eğitim vermek olduğunu vurgulamaktadır. Bilimsel çalışmalar da bu tür bir eğitimin gerekli ve etkin olduğunu göstermiştir. Ayrıca 2001 yılında ülke çapında oluşturulan Ulusal Çekirdek Eğitim Programı, tıp fakültesinden mezun olan hekimlerin aşağıdaki bilgi, beceri, tutumları edinmiş olması gerektiğini belirtmektedir:


- Akılcı ilaç kullanım ilkelerini benimseme.
- Tanı ve tedavide pahalı yöntemleri önermenin, gereksiz harcamalar yaptırmanın yol açacağı etik ve ekonomik sonuçların farkına varma.
- Sınırlı sağlık kaynaklarının dağıtımında birey ve toplumun önceliklerini etik ölçütlerle gözetme.
- Sağlık hizmeti sunarken teknolojileri etik ve maliyet-etkin olarak kullanma.

Bu ders ile, yukarıdaki çerçeve dikkate alınarak öğrencilere; tıbbi kararlarını şirketlerin pazarlama yöntemleri karşısında bilimsel bilgi kullanarak vermelerine yardımcı olacak bilgi ve yetiler kazandırmak amaçlanmaktadır.

 

Ders içeriğinde yer alan konular

  • Tanımlar, kavramsal çerçeve

  • İlacın kısa tarihi

  • Laboratuvardan eczane’ye ilaç geliştirmenin aşamaları

  • Tıbbi endüstrinin boyutları

  • Tanıtımla ilgili düzenlemeler

  • Tanıtım yöntemleri

  • Tanıtım yöntemlerinin etkileri

  • Tanıtım yöntemlerinin olumsuz etkilerine karşı girişimler

  • Hekimlerin düşüncelerinin analizi ve toplumun yaklaşımı

  • Tanıtım yöntemlerine bireysel yaklaşım

6. TIPTA BİLİMSEL ARAŞTIRMA ve YAYIN ETİĞİ (Seçmeli ders - 1. sınıf - Doç.Dr. Elif Atıcı)

Dersin amacı

 

Doğru düşünme ve sistematik olarak bilgi edinme süreci olan bilimin amacı, bilgiyi insan ve insanlık yararını gözeterek değerlendirmektir. Kişiden kişiye değişebilen yargı ve tercihler yerine tarafsız ve sağlıklı ölçütlerin bulunmasını gerektiren bilimsel araştırmaların sonuçlarının geçerli olması için bilimsel çalışma kurallarına uygun olmasının yanı sıra etik temellere de dayalı olması gereklidir. Ancak bilim ve teknoloji geliştikçe bilimsel araştırmalardaki etik dışı davranışların da arttığı ve bilimin hedefi olan insan yararının sağlanmasından uzaklaşıldığı görülmektedir. Bu dersle amaçlanan, tıpta bilimsel araştırma ve yayınlama sürecinde gözetilmesi gereken etik kuralların ve ilgili etik-yasal düzenlemelerin bilinmesi, aynı zamanda bir bilim insanı olan hekimin sorumluluklarının hakkında bilgi sahibi olunması, geçerli bir bilimsel çalışmanın gerekenlerinin öğrenilmesidir.

Öğrenim hedefleri


- Tıpta bilimsel araştırma ve yayın etiğinde temel etik ilkeleri bilme
- Bir bilim adamı olarak hekimin sorumluluklarını bilme
- Bilimsel bilgi üretim evrelerinde karşılaşılabilinecek etik sorunların varlığından haberdar olma
- Bilimsel araştırma ve yayınlama ile ilgili etik ve yasal kuralları bilme
- Bilimsel araştırma ve yayınlamada kusurlu/etik dışı davranışları tanımlama
- Bilimsel bilgi üretim evrelerinde etik kuralları uygulayabilme

 

Ders konuları

  • Temel kavramlar, bilimsel düşüncede metodoloji

  • Araştırmanın tanımı, tıbbi araştırma türleri

  • Bilim etiğinde temel ilkeler

  • Deneysel araştırmaların tarihi

  • Araştırmalarda toplumsal ve bireysel sorumluluk – bilim insanı olarak hekim

  • Bilimsel bilgi üretim evreleri ve etik (varsayım-tasarım, araştırma projesi-protokolü- metodolojisi,rapor-makale yazımı)

  • Bilimsel araştırmalarda denek kullanımı, deneklerle ilgili etik kurallar

  • Klinik araştırmalarda aydınlatılmış onam

  • Araştırma etik kurulları

  • Bilimsel araştırmalarla etik bildirgeler

  • Bilimsel araştırmalarla ilgili yasal düzenlemeler

  • Bilimsel araştırma ve yayınlamada kusurlu / etik dışı davranışın tanımı, nedenleri

  • Bilimsel araştırma ve yayınlamada kusurlu / etik dışı davranışın hukuki boyutu

7. HEKİM HASTA İLİŞKİSİ (Seçmeli ders - 1. sınıf - Doç.Dr. Elif Atıcı)

Dersin amacı


Tıbbi uygulamaların temel dayanağı olan hekim-hasta ilişkisinin önemini kavramak ve iyi hekimlik uygulaması için mesleki bilgi ve becerinin yanı sıra tıbbın konusu olan insanın değerlerinin gözetildiği, tıbbın amacı ve meslek etiği değerleri doğrultusunda kurulacak hekim-hasta ilişkisinin gerekenlerini bilmek.

Öğrenim hedefleri


- Hekim-hasta ilişkisinin etik boyutunu değerlendirebilme
- Hastaya odaklı, biyo-psiko-sosyal bütüncül yaklaşımın önemini kavrama
- Hasta ile ilişki sürecinde ortaya çıkabilecek sorunların farkında olma
- Tıbbın amacı ve etik değerler doğrultusunda hasta ile ilişki kurma becerisi kazanma

 

Ders konuları

 

  • Tıbbın amacı, tıpta değer kavramı
  • Tarihsel süreçte sağlık-hastalık kavramının algılanışı
  • Hekim-hasta ilişkisi kavramı
  • Hekim-hasta ilişkisini etkileyen unsurlar
  • Hekim kimliği, hekim rolleri, iyi hekim olmanın unsurları
  • Hasta tutumu
  • Hastayla ilk karşılaşma, iletişim süreci
  • Olgu tartışması, dramatizasyon
  • Haklar bağlamında hekim-hasta ilişkisi
  • Hekim-hasta ilişkisinde etik akıl yürütme süreci
  • Hekim-hasta ilişkisinde etik yükümlülükler
  • Hekim-hasta ilişkisinde özerklik kavramı ve aydınlatılmış onam
  • Olgu tartışması, dramatizasyon

 

YÜKSEK LİSANS DERSLERİ

 

 

Ayrıntılı güncel bilgiye bu bağlantıdan erişebilirsiniz.

 

 


 

DOKTORA DERSLERİ

1. ZORUNLU DERSLER

1A. Zorunlu Enstitü dersleri

 

KOD

Dersin Adı

TBY DS 07 

Biyoistatistik

EBB 2001  

Gelişim ve Öğrenme

EBB 2002   

Öğretimde Planlama ve Değerlendirme

 

1B. Zorunlu mesleki dersler

 

KOD

Dersin Adı

Açıklama

TDN DZ 01 

Genel Tıp Tarihi

İlkçağlarda Tıp, Ortaçağlarda Tıp, Rönesans Tıbbı, Yeniçağda Tıp.

TDN DZ 02 

Medeni Hukuk ve Etik

Hekim Sorumluluğu ve Medeni Hukuk, Hekim Sorumluluğu ve İdari Hukuk.

TDN DZ 03 

Tıbbi Deontoloji

Hasta Hakları, Organ Nakli ve Deontoloji, Ötanazi ve Deontoloji, Genetik ve Deontoloji, Hekim Raporları ve Deontoloji, Etik İlkeler, Hekim Görevleri, Şarlatanlık, Konsültasyon, Hibernasyon.

TDN DZ 04 

Türk Tıp Tarihi

Osmanlılardan Önce Türklerde Tıp, Osmanlılar Döneminde Tıp, Cumhuriyet Döneminde Tıp.

TDN DZ 05 

Bilimsel Yenilikler

Son yıllarda çeşitli konularda ortaya çıkan yeniliklerin araştırılması, derlenmesi ve sunularak tartışılması.

TDN DZ 06 

Kaynak Tarama ve Aktarımı

Güncel literatürler hakkında bölümde yapılan haftalık literatür sunumu ve tartışmalarına katılma, öğrencinin ilgi alanına göre son literatürlerin derlenmesi ve sunumu, makale arama teknikleri.

TDN DZ 07 

Doktora Özel Konuları

 

TDN DZ 08 

Tez Danışmanlığı

 

 

1C. Seçmeli mesleki dersler

 

KOD

Dersin Adı

Açıklama

TDN DS 01 

Ceza Hukuku ve Hekim Sorumluluğu

Hekim Sorumluluğu ve Ceza Hukuku, Tıbbi Hatalar ve Ceza Hukuku.

TDN DS 02 

Etik Olgular

Kliniklerde etik olgular incelenir ve hasta-hekim ilişkileri tartışılır.

 

1D. Serbest yandal seçmeli dersler

 

website statistics